Konsultacje społeczne w sprawie nowelizacji ustaw Prawo o szkolnictwie wyższym i o finansowaniu nauki

Home / Aktualności / Konsultacje społeczne w sprawie nowelizacji ustaw Prawo o szkolnictwie wyższym i o finansowaniu nauki

Konsultacje społeczne w sprawie nowelizacji ustaw Prawo o szkolnictwie wyższym i o finansowaniu nauki

Szanowni Państwo,

29 listopada br. MNiSW przekazało do społecznych konsultacji projekt nowelizacji znowelizowanych w 2011 r. ustaw Prawo o szkolnictwie wyższym oraz ustawy o zasadach finansowania nauki. W imieniu Obywateli Nauki chcielibyśmy przygotować opinię na temat tego projektu. W związku z tym zwracamy się do Państwa z prośbą o ustosunkowanie się do propozycji MNiSW. Oto linki do stron Ministerstwa, na których znajduje się pełny tekst projektu wraz z uzasadnieniem.

 http://www.bip.nauka.gov.pl/_gAllery/20/99/20997/20121128_Zalozenia_do_zmiany_ustawy_o_zasadach_finansowania_nauki.pdf

http://www.bip.nauka.gov.pl/_gAllery/20/99/20996/20121128_zalozenia_do_zmiany_ustawy_-_Prawo_o_szkolnictwie_wyzszym.pdf

 Załączamy również wykaz najważniejszych i najbardziej kontrowersyjnych, naszym zdaniem, kwestii podejmowanych w nowelizacji.

 Bardzo prosimy, by uwagi i opinie przesyłać na adres: kontakt@obywatelenauki.pl

 

Wszystkie Państwa głosy są cenne – tylko tak możemy dotrzeć z naszymi postulatami do władz.

 

W imieniu grupy założycielskiej ON:

dr hab. Marcin Grynberg

dr Łukasz Niesiołowski-Spanò

dr Aneta Pieniądz 

 

 

Najważniejsze założenia nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym:

 

1. (2.1) Wprowadzona zostanie nowa instytucja potwierdzania efektów uczenia uzyskiwanych inną drogą niż formalna (poprzez wykonywanie pracy, uczestnictwo w kursach i szkoleniach, samodoskonalenie się, wolontariat) dla osób powyżej 25 roku życia chcących podjąć studia wyższe. Warunkiem jest posiadanie świadectwa dojrzałości w przypadku przyjęcia na studia licencjackie i dyplomu licencjata – przy przyjęciu na studia magisterskie. Student przyjęty w tym trybie mógłby uzyskać w ten sposób do 50% punktów ECTS dla danego programu kształcenia, a ogólna liczba osób o takim statusie na danym kierunku nie może przekraczać 20%.

 

2. (2.2) a. Ograniczone zostaną uprawnienia do prowadzenia kształcenia na kierunkach studiów o profilu ogólnoakademickim tylko do tych podstawowych jednostek organizacyjnych, które mają uprawnienia do nadawania stopnia doktora. Pozostałe będą mogły prowadzić wyłącznie kierunki studiów o profilu praktycznym. „Dopiero po zdobyciu doświadczenia w tym zakresie” i uzyskaniu pozytywnej oceny PKA, jednostka będzie mogła ubiegać się o uruchomienie studiów o profilu ogólnoakademickim. Minimum kadrowe, dotyczące samodzielnych nauczycieli akademickich, niezbędne do uruchomienia studiów o profilu ogólnoakademickim drugiego stopnia, będzie musiało być równe liczbie przewidzianej dla jednostek uprawnionych do nadawania stopnia doktora.

b. W przypadku studiów o profilu praktycznym drugiego stopnia będzie możliwe zastąpienie dwóch samodzielnych pracowników oraz dwóch doktorów osobami posiadającymi doświadczenie zawodowe zdobyte poza uczelnią (ale nieposiadających stopnia naukowego).

c. W składzie konwentów zawodowych uczelni publicznych zostanie zwiększona liczba pracodawców. Konwenty otrzymają jednocześnie prawo zatwierdzania efektów kształcenia.

d. Wprowadzone zostaną studia dualne, czyli naprzemiennie łączące kształcenie w uczelni i praktyki.

e. Rozszerzone zostaną możliwości prowadzenia studiów interdyscyplinarnych przez jednostki mające uprawnienia do nadawania stopnia doktora habilitowanego. Studia takie będą mogły mieć charakter międzyuczelniany.

f. Wprowadzone zostaną środowiskowe studia doktoranckie, ułatwione przygotowanie interdyscyplinarnych rozpraw doktorskich oraz powoływanie drugiego promotora lub kopromotora.

g. Wprowadzony zostanie obowiązek sprawdzania prac dyplomowych w ogólnopolskim systemie antyplagiatowym.

h. Umożliwiony zostanie wydłużenie studiów drugiego stopnia do pięciu semestrów.

i. Zaostrzone zostaną przepisy dotyczące zawieszania uprawnień do prowadzenia kierunków studiów w przypadku uczelni niespełniających wymogów w tym względzie.

 

3. (2.3)

a. Publikowane będą (m.in. na stronach MNiSW) informacje o uczelniach, które uzyskały negatywną ocenę PKA, o wszczęciu postępowań w sprawie zawieszenia lub cofnięcia uprawnień do prowadzenia kierunku studiów, cofnięcia pozwolenia na utworzenie uczelni i o likwidacji uczelni.

b. Nastąpi ograniczenie wzrostu liczby studentów na uczelniach do 2% w stosunku do liczby studentów przyjętych w roku ubiegłym (a nie w stosunku do liczby studentów w roku bazowym, jak dotychczas).

c. Wprowadzony zostanie obowiązek wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec pracownika w terminie 3 miesięcy od powzięcia wiadomości o dopuszczeniu się przez niego czynu podlegającego odpowiedzialności dyscyplinarnej. W przypadku niewszczęcia postępowania, rzecznik dyscyplinarny ma obowiązek przekazać wyjaśnienie ministrowi.

d. Powołany zostanie przy ministrze Konwent Rzeczników Dyscyplinarnych.

e. Minister zostanie upoważniony do wydania rozporządzeń regulujących sposób i tryb oceny okresowej pracowników oraz sposób monitorowania karier absolwentów.

 

4. Nastąpi „uchylenie przepisu dotyczącego możliwości zawarcia ponadzakładowego układu zbiorowego pracy dla cywilnych pracowników uczelni publicznych przez ministra nadzorującego uczelnie, ponieważ: minister nadzorujący nie jest pracodawcą pracowników uczelni publicznych (jest nim rektor) ani nie ustala już limitu środków na wynagrodzenia w uczelniach; minimalna wysokość wynagrodzenia w uczelniach publicznych regulowana jest rozporządzeniem wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 151 ustawy Prawo o szkolnictwie”.

 

 

Najważniejsze założenia nowelizacji Ustawy o zasadach finansowania nauki:

 

1. (2.1)

a. Zostanie uregulowany tryb ustalania przez ministra wykazu inwestycji dotyczących infrastruktury badawczej w ramach Polskiej Mapy Drogowej Infrastruktury Badawczej: podstawą do zaliczenia inwestycji do PMDIB będzie wniosek jednostki naukowej i opinie Komitetu Polityki Naukowej, PAN, RGIB, RGNSW. Inwestycje umieszczone w PMDIB będą miały pierwszeństwo finansowania.

b. Do kosztów udziału w przedsięwzięciach inwestycyjnych dot. dużej infrastruktury badawczej będą mogły być zaliczane koszty budowy infrastruktury technicznej.

2. (2.2)

a. Zmianie ulega zakres podmiotów uprawnionych do ubiegania się o środki w ramach finansowania działalności upowszechniającej naukę (DUN). Podmiot taki określony będzie jak następuje: „podmiotem działającym na rzecz nauki powinien być podmiot posiadający osobowość prawną, wykonujący w sposób ciągły zadania z zakresu upowszechniania nauki, nieotrzymujący dotacji na działalność statutową ze środków finansowych na naukę, który prowadzi działalność na podstawie przepisów ustawy o fundacjach lub na podstawie ustawy o stowarzyszeniach”. Podmioty te będą mogły ubiegać się o środki w trybie konkursowym. Do grupy tej włączone zostaną także instytucje kultury, prowadzące działalność upowszechniającą naukę oraz PAU. Podmioty te będą mogły ubiegać się o środki na podstawie decyzji ministra. Wyłączeni z finansowania zostaną przedsiębiorcy.

b. Doprecyzowana zostanie definicja działalności upowszechniającej naukę. „Działalność ta powinna polegać na realizacji zadań wspierających rozwój polskiej nauki i techniki przez upowszechnianie, promocję i popularyzację wyników działalności naukowej, innowacyjnej i wynalazczej, a także związanych z utrzymaniem i poszerzeniem zbiorów muzealnych o dużym znaczeniu dla nauki i jej dziedzictwa historycznego, nieobejmujących prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych”. Do DUN zaliczone zostaną także zadania związane z poszerzaniem zasobów bibliotecznych o regionalnym lub krajowym znaczeniu dla nauki.

3. (2.3)

a. W przypadku gdy środki finansowe są przyznawane na podstawie danych mierzalnych, uwzględnionych w odpowiednich algorytmach, nie będzie konieczne zasięganie opinii zespołów oceniających (dot. finansowania potencjału badawczego jednostek oraz działań polegających na prowadzeniu badań naukowych i prac rozwojowych oraz zadań związanych z nimi, a służących rozwojowi młodych naukowców). Środki na finansowanie tych zadań będą przyznawane w sposób zbliżony do finansowania dotacji podstawowej dla uczelni.

b. Finansowanie restrukturyzacji jednostek naukowych zostanie wyodrębnione jako oddzielne zadanie.

c. Uregulowany zostanie sposób finansowania utrzymania specjalnych urządzeń badawczych. Finansowanie utrzymania baz danych zostanie ograniczone do Wirtualnej Biblioteki Nauki.

d. Ograniczeniu ulegnie możliwość uzyskania dotacji budżetowej przez jednostki kategorii C, w tym wprowadzona możliwość całkowitego zaprzestania finansowania działalności statutowej, aż do uzyskania wyższej kategorii.

4. (2.4)

a. W ramach systemu POL-on ma być wprowadzony System Informacji o Nauce, zintegrowany z Systemem Informacji o Szkolnictwie Wyższym. Zakres informacji gromadzonych w systemie będzie dostosowany do wymogów Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych. Jednostki naukowe będą zobowiązane do wprowadzania w podsystemie SYNABA szczegółowych danych o działalności naukowej i pracownikach. Dane te będą stanowić podstawę do określania dotacji statutowej i na rozwój młodej kadry. Dane te będą w znacznej części dostępne dla pracowników. Decyzje te mają stanowić punkt wyjścia do wprowadzenia zasad otwartego dostępu do wyników badań finansowanych ze środków publicznych.

 

5. (2.5)

a. Zmianie ulega definicja jednostki naukowej zgodnie z przepisami Komisji Europejskiej. PAU zostanie wyłączona z katalogu jednostek naukowych. Pozwoli to na rezygnację z wydawania rozporządzeń dotyczących przyznawania pomocy de minimis w zakresie finansowania działalności statutowej i upowszechniającej naukę.

b. Przewiduje się rezygnację z przeprowadzania przez jednostki naukowe audytu zewnętrznego, przy utrzymaniu obowiązku przeprowadzania audytów wewnętrznych i kontroli ministerstwa.

c. zmianie ulegnie definicja młodego naukowca: młodym naukowcem będzie nazywana osoba, która uzyskała stopień doktora do pięciu lat wstecz. Do okresu tego nie będą wliczane urlopy macierzyńskie i wychowawcze. Zniesiona zostanie granica wiekowa 35 lat.

d. Utworzony zostanie przeszukiwalny ogólnokrajowy rejestr, w którym publikowane będą streszczenia i recenzje rozpraw doktorskich.

Contact Us

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.