Ustawy o szkolnictwie wyższym i o zasobach publicznych – co dalej z otwartością?

Home / Analizy / Ustawy o szkolnictwie wyższym i o zasobach publicznych – co dalej z otwartością?

Ustawy o szkolnictwie wyższym i o zasobach publicznych – co dalej z otwartością?

W naszych opiniach do nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i Ustawy o finansowaniu nauki postulowaliśmy przyjęcie modelu repozytoryjnego (tzw. Green Open Access) jako podstawy polityki otwartościowej w zakresie dostępu do wyników badań naukowych, w szczególności finansowanych ze środków publicznych. W obecnej postaci projekty MNiSW przesłane do Sejmu sprowadzają się do zapowiedzi utworzenia ogólnopolskiego repozytorium prac dyplomowych, bez jakiegokolwiek określenia zasad ich udostępniania. W dalszym ciągu nie otrzymaliśmy zatem jasnej odpowiedzi, jak MNiSW planuje wywiązać się z obowiązków wynikających z przepisów UE (m.in. konieczności otwartej publikacji wyników badań realizowanych w ramach programu Horyzont 2020, zgodnie z rekomendacją Komisji Europejskiej, Komunikat KE z 17 lipca 2012 r. w sprawie dostępu do informacji naukowej oraz jej ochrony (2012/417/UE)).

Ten niewesoły stan rzeczy podsumowuje Alek Tarkowski z Centrum Cyfrowego Projekt Polska w swym artykule „Nowelizacja ustawy o szkolnictwie wyższym – stracona szansa na otwartość uczelni”.

Chcielibyśmy, aby nowe władze MNiSW nie ograniczały się jedynie do werbalnego poparcia idei OA, lecz by zapadły w tej sprawie konkretne decyzje.  Przede wszystkim oczekujemy uregulowania podstawowych kwestii prawnych (zwłaszcza z zakresu prawa autorskiego), w tym sprecyzowania przepisów o dozwolonym użytku. Oczywiście, MNiSW nie jest władne samodzielnie tych reform wprowadzić, niemniej tylko zdecydowane działania władz resortu mogą doprowadzić do kompleksowych zmian dostosowujących stan prawny obowiązujący dziś w Polsce do standardów europejskich.  Tylko działania MNiSW mogą zachęcić naukowców do publikowania treści na otwartych licencjach (Creative Commons), np. poprzez ustalenie jasnych zasad oceny dorobku naukowego ogłaszanego w internecie (w szczególności jest to problem dotkliwy w przypadku humanistyki, gdzie podstawową formą publikacji wyników badań pozostają monografie – jak dotąd niemal wyłącznie drukowane). A towarzyszyć im musi kampania informacyjna na rzecz zmiany świadomości samych naukowców, przede wszystkim poprzez upowszechnianie wiedzy i korzyściach płynących z otwartego publikowania wyników badań oraz wyjaśnianie mitów narosłych wokół OA.

Niepokój budzą losy opiniowanego przez ON projektu ustawy o otwartych zasobach publicznych przygotowywanej przez MAiC. Czy nowy minister dostrzeże wagę tego problemu? Bardzo byśmy tego chcieli.

Pewną nadzieję budzą rządowe zapowiedzi rozbudowy w Polsce otwartych zasobów edukacyjnych, choć realnie patrząc, e-podręczniki to wobec oporu wydawców i rynku księgarskiego jak na razie wizja przyszłości. W ramach zainicjowanej przez ON Edu-Akcji staramy się działać na rzecz budowy otwartych zasobów edukacyjnych,  a także upowszechniać wiedzę na ich temat.

Przegląd wydarzeń 2013 r. związanych z OA wraz z masą interesujących linków znajdziecie na stronie Centrum Cyfrowego.

 

 

 

 

Contact Us

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.