Opinia ON na temat propozycji KEJN zmian w parametryzacji

Home / Aktualności / Opinia ON na temat propozycji KEJN zmian w parametryzacji

Opinia ON na temat propozycji KEJN zmian w parametryzacji

Poniżej publikujemy oficjalny list, jakie skierowaliśmy do MNiSW z naszymi uwagami do propozycji zmian w parametryzacji, jakie w zeszłym tygodniu zaprezentowała KEJN. (wersja PDF listu)

Warszawa, 26 lutego 2015

Szanowny Pan Profesor Maciej Zabel

Przewodniczący KEJN

Szanowny Panie Profesorze,

w związku z prezentacją planowanych zmian w przyszłej parametryzacji jednostek naukowych pozwalamy sobie przesłać nasze do nich uwagi.

Po pierwsze, o czym mówiliśmy już przy wielu okazjach, postulujemy zdecydowanie zwiększenie liczby kategorii przyznawanych w procesie parametryzacji. Obecny podział na C, B, A, przy wyodrębnieniu najlepszych jednostek A+, oznacza, że kategoria B obejmuje bardzo zróżnicowane jednostki, zarówno bliskie kategorii A, jak i wstydliwie słabe, na granicy z kategorią C. Jest przy tym – co widać przy poprzedniej ocenie – znacząco zbyt obszerna. Takie spłaszczenie wyników wrzuca zbyt wiele jednostek do środkowej kategorii. Wiemy, że liczba kategorii wynika z zapisu ustawy. Postulujemy jednak, by KEJN podjął działania zmierzające albo do nowelizacji ustawy w tym punkcie, albo do ustalenia, czy obowiązujące przepisy nie pozwalałyby na podział – podczas parametryzacji – kategorii B na dwie: B1 i B2.

Po drugie, skoro parametryzacja ma być zarówno metodą określania poziomu badań naukowych, jak i mechanizmem ich poprawiania, proponujemy, by do kryteriów uwzględnianych w parametryzacji włączyć również udostępnianie wyników badań i stosowanie zasady otwartego dostępu (open-access). Sugerujemy włączenie tego parametru do kryterium 1. oraz dowartościowanie tych osiągnięć, które upowszechnia się na wolnych licencjach. Dzięki temu zyskalibyśmy skuteczny mechanizm wspierania działań na rzecz otwartego dostępu oraz dodatkowy mechanizm selekcji publikacji (autorzy prac przyczynkarskich i nieoryginalnych często nie chcą otwartego dostępu do swoich prac).

Analogicznie postulujemy, by jednostka była oceniana również za prowadzoną przez siebie działalność w zakresie popularyzacji wiedzy. Sądzimy, że właśnie ocena parametryczna powinna premiować jednostki upowszechniające wiedzę i stworzyć mechanizm mobilizujący do takiej działalności. Można zatem umieścić ten parametr jako jeden z ocenianych w kryterium 4.

Mamy wątpliwości, czy należy jednostkom pozostawić możliwość wliczania do swego dorobku dokonań osób niebędących ich pracownikami. Wiemy oczywiście, że niekiedy w badaniach uczestniczą osoby spoza grona pracowników (np. doktoranci). Chcemy jednak zwrócić uwagę na fakt, że zjawisko to może rodzić rozmaite nieprawidłowości i jako takie powinno być obwarowane dodatkowymi warunkami.

W kryterium oceny umiędzynarodowienia jednostki postulujemy uwzględnienie zatrudniania profesorów wizytujących (visiting professors). Warto tu jednak rozróżnić krótkie wizyty studyjne i pojedyncze wykłady lub udział w seminarium od długiego pobytu oznaczającego większe zaangażowanie w prace badawcze. Przypominamy, że międzynarodowe badania naukowe prowadzi się również w ramach – niewymienionych w dokumencie – grantów NPRH. W programie tym istnieje moduł wspierania widoczności polskiej nauki zagranicą (przekłady na języki obce) oraz tworzenie międzynarodowych zespołów. Postulujemy, by działania takie realizowane w ramach NPRH były również uwzględniane w ocenie parametrycznej.

Ważnym kryterium umiędzynarodowienia jednostki może być liczba przyjeżdżających z zagranicy badaczy prowadzących tam badania. Postulujemy zatem, by kryterium to uwzględniało przyjeżdżających do Polski stypendystów np. programów Maria Skłodowska-Curie (dawniej Marie Curie) czy Komisji Fulbrighta.

Podobnie sądzimy, że osiągnięciem jednostki jest liczba pracowników uzyskujących nie tylko międzynarodowe granty, lecz również prestiżowe stypendia zagraniczne, np. ze wspomnianych programów Maria Skłodowska-Curie i Fulbright czy Fundacji Kościuszkowskiej.

Do listy międzynarodowych grantów postulujemy dodanie programu HERA.

Dobrze oceniamy pomysł wyróżnienia wśród monografii kategorii monografii wybitnych. Jesteśmy zdania, że wyłonione wybitne monografie powinny być znacznie wyżej punktowane, niż to zaproponowano. Skoro parametryzacja ma wyraźnie zróżnicować jednostki, gdzie badania są prowadzone na światowym poziomie i takie, gdzie badania nie mają oryginalnego i przełomowego charakteru, sądzimy, że zasadne byłoby znaczne dowartościowanie osiągnięć najbardziej znaczących.

W związku z tym sądzimy, że ocena monografii wybitnych winna opierać się na merytorycznej ocenie peer-review i niewiele dodatkowych parametrów będzie tu pomocnych. Sugerowane nagrody (Premiera, Ministra) są chybione, bo nie są przyznawane za monografię, lecz za dokonanie, np. habilitację czy doktorat, których tylko częścią może być monografia. Analogicznie mamy wątpliwości co do celności kryterium nagrody wydziałów PAN. Po pierwsze, jedynie sporadycznie nagrody te przyznawane są pracownikom spoza sieci instytutów PAN, po drugie nie reprezentują wszystkich dziedzin wiedzy.

Zaproponowany zapis „opcjonalnie jednostka może przedstawić rekomendację właściwego Komitetu Naukowego PAN” budzi wątpliwości, gdyż po pierwsze wymusi relację ocenianego z oceniającym (wniosek jednostki do komitetu), po drugie, ponownie premiować będzie instytuty PAN.

Rozumiemy, że propozycja, by wybitne monografie mogły w ankiecie jednostki stanowić jedynie 5% N, wynika z próby ograniczenia liczby publikacji, które podlegać będą wnikliwej ocenie eksperckiej. Ograniczenie takie jednak może negatywnie wpłynąć na ocenę największych i najlepszych jednostek, które mogłyby zgłosić znacznie więcej publikacji niż 5% N. Mając na uwadze dobro jednostek o największym potencjale, postulujemy podniesienie tej liczby np. do 10% N.

Pod rozwagę KEJN poddajemy możliwość uwzględnienia w wyborze wybitnych monografii takich dodatkowych kryteriów, jak: 1. wydanie książki w przynajmniej dwóch językach lub – co byłoby bardziej selektywne – publikacja dwóch przekładów; 2. liczba pozytywnych recenzji opublikowanych w prestiżowych zagranicznych czasopismach.

Liczymy, że KEJN upubliczni metody oceny, jaką zastosuje w procesie wyłaniania wybitnych monografii. Sugerujemy, by odbywało się to dwustopniowo, a zatem pierwszą selekcję dokonywałoby ciało eksperckie, którego skład byłby jawny, po czym wyłonione monografie trafiałyby do anonimowych recenzentów, których zadaniem byłoby utworzenie rankingu ocenianych przez siebie monografii pod kątem ich doniosłości naukowej, a nie zewnętrznych parametrów bibliograficznych.

Jako przedstawiciele ruchu społecznego chcemy zaproponować jeszcze jedno działanie. Ponieważ działalność KEJN wiąże się z koniecznością zachowania wysokiego zaufania społecznego, postulujemy, by członkowie KEJN złożyli pisemne oświadczenia, które zostałyby opublikowane na stronach KEJN, o bezstronności oraz o niewłączaniu się w proces przygotowywania ankiet swoich macierzystych jednostek. Sądzimy, że członkowie KEJN, jak żona Cezara, muszą być poza wszelkim podejrzeniem.

W imieniu grupy inicjatywnej ON

dr hab. Marcin Grynberg

dr Anna Kola

dr hab. Krzysztof Leja

dr Anna Muszewska

dr hab. Łukasz Niesiołowski-Spanò

dr Aneta Pieniądz

dr hab. Radosław Rybkowski

Contact Us

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.