Życzenia na Nowy Rok – czekają nas zmiany, oby na lepsze

Home / Aktualności / Życzenia na Nowy Rok – czekają nas zmiany, oby na lepsze

Życzenia na Nowy Rok – czekają nas zmiany, oby na lepsze

Życzenia na Nowy Rok w Akademii

 

Rok 2018 ma być według chińskiej tradycji Rokiem Psa. Znaczy to tyle, że wydarzą się w nim rożne pomyślne zmiany, generujące zysk dla pracy i budujące poczucie uczciwości i satysfakcji. Dotyczy to głównie osób, które kierują wielkimi projektami społecznymi, pracują na rzecz społeczeństwa, mają dalekosiężne plany przemian i reform. Chiński horoskop zakłada, że uda się to wszystko przeprowadzić z sukcesem i pomyślnością…być może także w Akademii.

To ciekawa i odważna konstatacja, bowiem przeszły 2017 rok w opinii wielu związanych z pracą w nauce osób był rokiem przygotowania (do) tego, co dobre/ najlepsze. Miały w nim bowiem miejsce różnorodne wydarzenia m.in. cykl konferencji dotyczących różnych aspektów funkcjonowania uczelni w Polsce, połączony z prezentacją projektów nowego prawa regulującego działalność uczelni i jednostek naukowych, a w końcu – wielki Narodowy Kongres Nauki, podsumowujący pracę nad reformą. Wykorzystano wiele środków (w tym finansowych), by przekonać Polaków, nie tylko akademików, że można i trzeba zmieniać instytucje naukowe, które mają swoją rangą i renomą zacząć przypominać te z Ivy League. Dlatego zmienić należy prawo, ale i swoistą filozofię uniwersytetu/nauki w Polsce, która ma potencjał, by rozwijać się zgodnie z najwyższymi standardami naukowymi w zakresie kształcenia, prowadzenia badań, publikowania, umiędzynarodowienia etc.

Recepcja koncepcji zmian nie zawsze jednak była pozytywna. Wskazywano na nieprzystawalność rozwiązań do polskich warunków, nadmierną liberalizację działań, technokratyzm czy polityczność zmian. Uwagi krytyczne miały charakter systemowy, ale i indywidualny; poważny (wyrażający lament nad zmianą), jak i żartobliwy, jak np. życzenia świąteczno-noworoczne Obywateli Nauki życzących uchwalenia ustawy 2.1, będącej rozwinięciem i ulepszeniem wciąż niejawnej/niejasnej ustawy 2.0 – propozycji premiera J. Gowina.

Projekt ustawy 2.0 i działania wokół niej krytykowały i oceniały różne środowiska, widzące w niej trudności i zagrożenia. Wskazywały na możliwe problemy (np. luki pokoleniowe w nauce, wywołane brakiem zatrudnienia młodej kadry), braki (szczególnie dodatkowego finansowania), nieuprawnione cele zmian (np. „menedżeryzacja” zmian zarządzania na uczelniach czy likwidacja dyscyplin np. kulturoznawstwa). Uwagi te podsycały inne negatywne zjawiska, jakie dostrzegam na uczelniach i w środowisku akademickim – tj. poczucie braku zaufania (szczegółowo zjawisko zaufania i jego braku, a także konsekwencji tych sytuacji opisuje Piotr Sztompka). Niepewność i nieufność, widziana i doświadczana na wszystkich poziomach akademickiego świata generować może liczne emocje i kryzysy, choć jak mówi inna tradycja chińska – „kryzys może być jednocześnie szansą”. I to chyba może być istotą tej reformy i całego „psiego” roku. Obywatele Nauki nieraz wypowiadali się, że cieszą się z podjęcia trudu instytucjonalnej zmiany uniwersytetu. Wskazywaliśmy na dobre praktyki i rozsądne rozwiązania w „Pakcie dla Nauki”, wciąż jedynym takim dokumentem, będącym wynikiem społecznej, woluntarystycznej i bardzo merytorycznej pracy przedstawicieli różnych środowisk (nie tylko akademików). Ducha części naszych propozycji odnajdujemy w projektach ustawy 2.0, jak również w enigmatycznych medialnych zajawkach Premiera czy ministerialnych doradców. Cieszy to, choć pozostawia niepokój o to, w jakim kierunku reforma będzie zmierzać… Czyje głosy wybrzmią najgłośniej? Interesy których grup przeważą? Kto zyska, a kto straci?

Nieistotne są partykularne odpowiedzi na te konkretne bądź co bądź pytania. Nie mam przekonania, czy są one tu najważniejsze. Być może należy życzyć sobie radości z akademickiej roboty – prowadzenia badań naukowych, kształcenia studentów, przygotowania kolejnych pokoleń naukowców, pisania raportów z badań i książek zmieniających myślenie o świecie, odpowiadających na podstawowe (jak te badania – podstawowe) kwestie, ale też dające szanse na aplikacyjność i służbę społeczeństwu. Niech ten „psi” rok będzie szansą na akademicką radość, szczerą satysfakcję z pracy, połączoną z dumą bycia naukowcem!

 

Anna Maria Kola

Contact Us

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.